Instytut Filologii Polskiej

Tło strony internetowej
Logo Facebook

Marczewska Marzena [dr hab. prof. UJK]

Instytut Filologii Polskiej

UJK w Kielcach

 

Wykaz publikacji

Monografie

  • Drzewa w języku i w kulturze, Kielce 2002, ss. 247.
    Smyk-Płoska, Drzewa w językowo-kulturowym obrazie świata,. „Etnolingwistyka”, t. 16, Lublin 2004, s. 331-336
  • Ja cię zamawiam, ja cię wypędzam… Studium językowo-kulturowe”, Kielce 2012, ss. 368.

 

Recenzje książki:

 

Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Choroby w ujęciu etnolingwistycznym, „Etnolingwistyka” 2013, 25, s. 310.

http://dlibra.umcs.lublin.pl/Content/19442/czas18669_25_2013.pdf

 

Таццяна Валодзіна,  Праз болькі і лекі да спазнання саміх сябе, „Białorutenistyka Białostocka”, tom 6, 2014, s. 371-375.

http://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/handle/11320/3429

 

Виноградова Людмила Николаевна (Moskwa),  Болезнь в польской культурно-языковой картине мира, [w:] „Славянский Альманах”, nr 3-4, 2016, s. 481-488.

https://elibrary.ru/item.asp?id=28829198

http://inslav.ru/publication/slavyanskiy-almanah-1996-2016-0

 

Redakcje

  • Marzena Marczewska (red.), „Studia Filologiczne Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego”, t. 21, Kielce 2008, ss.119.
  • Marzena Marczewska, Zbigniew Trzaskowski (red.), Dziedzictwo i teraźniejszość. Polsko-europejski dialog kultur, Kielce 2009, ss. 479.
  • Marzena Marczewska (red.), „Studia Filologiczne Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego”, t.22, Kielce 2010, ss.127.
  • Marzena Marczewska, Alicja Gałczyńska (red.), „Studia Filologiczne Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego Jana Kochanowskiego”, t. 24, Kielce 2011, ss. 145.
  • Marzena Marczewska, Zbigniew Trzaskowski (red.), Idee i wartości. Humaniora Jana Pawła II, Kielce 2011, ss. 358.
  • Marzena Marczewska, Stanisław Cygan (red.), W przestrzeni języka. Prace ofiarowane Profesor Elżbiecie Koniusz, Kielce 2012, ss. 686.
  • Marzena Marczewska, Krzysztof Bracha (red.), Debaty świętokrzyskie I, Kielce 2014.
  • Krzysztof Bracha, Marzena Marczewska, Stanisław Cygan (red.), Debaty świętokrzyskie II, Kielce 2016.
  • Krzysztof Bracha, Marzena Marczewska (red.), Władysław Siarkowski, Materiały do etnografii i historii Kielc. Pisma wybrane rozproszone, Kielce 2017.

 

Artykuły naukowe

 

  • Komizm językowy w powieści Edmunda Niziurskiego „Sposób na Alcybiadesa”, „Język Polski w Szkole” 1987/1988, nr 1.
  • Przezwiska uczniów (klasyfikacja i wnioski językowe), „Kieleckie Studia Filologiczne”, 5, Kielce 1990, 151-160.
  • Wspomnienie o Halinie Szelestowej, „Twórczość Ludowa” 1991, nr 1,  13-15.
  • Kieleccy pisarze ludowi, „Twórczość Ludowa” 1992, nr 3/4, 65-68.
  • Wyznaczniki folkloru (na przykładzie cyklu kołysanek Haliny Szelestowej), „Kieleckie Studia Filologiczne”,  7, red. D. Kopertowska, Kielce 1994, s. 41-53.
  • Osika w ludowym językowym obrazie świata, „Etnolingwistyka” 7, 1995, s.97-115.
  • Wiersze z Doliny Poetów, „Twórczość Ludowa” 1995, nr 1, 41-42.
  • Motyw osiki w prozie Tadeusza Nowaka, „Twórczość Ludowa” 1995, nr 2/3,  25-31.
  • Dąb – drzewo zmarłych, „Etnolingwistyka” 9/10, 1998, s. 122-123.
  • Wierzba – drzewo diabelskie (z rozważań nad językowo-kulturowym obrazem drzewa), „Kieleckie Studia Filologiczne”, t.13, M. Marcjanik, Kielce 1999, s. 65-79.
  • Aspekty wierzeniowe w rekonstrukcji językowego obrazu drzew, [w:] Język a kultura,16, Świat roślin w języku i kulturze, red. A. Dąbrowska, I. Kamińska-Szmaj, Wrocław 2001, s. 83-98.
  • O potrzebie językowej edukacji nauczycieli, „Język Polski w Szkole Średniej” 2000/2001, nr 3, s. 100-105.
  • Miejsce symboliki w ludowym językowym obrazie drzew, „Studia Filologiczne Akademii Świętokrzyskiej”, t.16, red. M. Ruszkowski, Kielce 2002, s. 121-136.
  • Ślady koncepcji drzewa kosmicznego w polskim folklorze (na przykładzie kolęd i zagadek), Wokół literatury i kultury. Prace dedykowane Profesorowi Janowi Pacławskiemu w roku Jubileuszu, red. J. Detka, M. Kątny, S. Rogala, Kielce 2005, s. 179- 187.
  • Etymologia w rekonstrukcji językowego obrazu drzew, „Studia Filologiczne Akademii Świętokrzyskiej”, 18, red. M. Ruszkowski, Kielce 2005, s. 29-42.
  • Żyd – obraz utrwalony w języku, materiały pokonferencyjne: Z przeszłości Żydów polskich  od XVI do końca XX wieku. Polityka-Gospodarka-Kultura-Społeczeństwo, red. R. Renz i J. Wijaczka, Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego „Societas Vistulana”, Kraków 2005, s. 391-403.
  • Symbolika arboralna w tekstach Jana Pawła II, [w:] Słowo-myśl-ethos w twórczości Jana Pawła II, Z. Trzaskowski, Kielce 2005, s. 341-351.
  • Kielczanin – ile jest prawdy w stereotypie? (próba rekonstrukcji stereotypu regionalnego), „Studia Filologiczne Akademii Świętokrzyskiej”, t.20, red. M. Ruszkowski, Kielce 2006, s. 53-62.
  • „Kwadrat na melanżyk”, czyli kilka uwag o polskiej „młodomowie”, „Respectus Philologicus” 2006, nr 10 (15), s. 130 – 138.
  • Dąb – drzewo ofiar i objawień (wizja utrwalona w polskiej formule zaklinania deszczu), [w:] W kręgu dialektów i folkloru, red. S. Cygan, Kielce 2007, s. 225-236.
  • Dąb w ludowych praktykach magiczno-leczniczych, [w:] Dialog z rzeczywistością. Język. Literatura. Kultura, red. Z. Trzaskowski, Kielce 2007, s. 421-428.
  • Świat ukryty w nazwie, czyli o indoeuropejskich nazwach dębu, [w:] Teksty – Preteksty – Konteksty. Księga Jubileuszowa ofiarowana Prof. Józefowi Rurawskiemu, red. Z. Trzaskowski i M. Barański, Kielce 2007, s. 341-350.
  • Swój i obcy w mieście – kilka uwag o stereotypie kielczanina (rzecz o stosunkach polsko-żydowskich), „Etnolingwistyka” 19, 2007, s. 163-173.
  • Herbert wśród drzew, czyli kilka uwag o symbolice arboralnej w poezji Zbigniewa Herberta, „Kwartalnik Polonistyczny” 4, 2008, s. 75–80.
  • Wierzba w ludowych praktykach leczniczych (The willow tree in the folk medical rituals), “Respectus Philologicus” 2009, 16 (21), s. 62-72.
  • Drzewo świata – o symbolu archetypowym w folklorze, [w:] Dziedzictwo i teraźniejszość. Polsko-europejski dialog kultur, red. M. Marczewska i Z. Trzaskowski, Kielce 2009, s. 125-138.
  • Szlauf i ciachon, czyli o wojnie płci w młodomowie, [w:] Współczesna polszczyzna w badaniach językoznawczych. Od leksyki do języka poezji, red. P. Zbróg, Kielce 2010, s. 31-41.
  • Między magią a religią – o ludowych formułach leczniczych, [w:] Lux lucet in tenebris, red. K. Grant-Skiba, Z. Lew-Wieczorek, Podkowa Leśna 2010, t. 2, s.227-239.
  • Strategie pragmatyczne stosowane w zamówieniach ludowych, H. Bartwicka, Bydgoszcz 2010, s.115-128.
  • Performatywne aspekty ludowych formuł magicznych (na przykładzie zamówień), Od spotkania do dialogu. W kręgu antropologii literatury, red. Z. Trzaskowski i J. Wolski, Rzeszów 2010, s. 67-89.
  • Oswajanie śmierci słowem – o śmierci w kulturze, języku i tekstach Jana Pawła II, [w:] Idee i wartości. Humaniora Jana Pawła II, red. M. Marczewska, Z. Trzaskowski, Kielce 2011, s. 187-205.
  • Kiedy choroba była gościem – o językowym obrazie kołtuna w przekazach ludowych, [w:] Współczesna polszczyzna w badaniach językoznawczych. Od języka w działaniu do leksyki, red. P. Zbróg, Kielce 2011, s. 87-108.
  • „Idź-ze postrzale na bory i lasy” – las w ludowych magicznych praktykach leczniczych, [w:] Las w kulturze polskiej, t. 8, red. W. Łysiak, Poznań 2012, s. 295-304.
  • Zarazajęzykowe oswajanie strachu przed chorobą, [w:] Człowiek wobec epidemii chorób zakaźnych od starożytności po czasy współczesne w świetle literatury i medycyny, cz. IX, red. E. Łoch, G.Wallner, E. Flis-Czerniak, Lublin 2011, s. 259-274.
  • O uroku i niezmiernie wielu przyczynach jegoz rozważań nad językowym obrazem uroku”, [w:] W przestrzeni języka. Prace ofiarowane Profesor Elżbiecie Koniusz z okazji Jej Jubileuszu, red. S. Cygan i M. Marczewska, Kielce 2012, s. 301-321.
  • Performatywność polskich zamówień znachorskich, [w:] Akty i gatunki mowy w perspektywie kulturowej, red. A. Burzyńska-Kamieniecka, Język a Kultura, t.23, Wrocław 2012, Acta Universitatis Wratislaviensis No 3456, s. 369-383.
  • Zdrowie i choroba – wartość i antywartość w językowym obrazie świata Polaków (na podstawie przysłów), [w:] Wartości w językowo-kulturowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów (1), red. Maciej Abramowicz, Jerzy Bartmiński, Iwona Bielińska-Gardziel, Lublin 2012, s. 251-260.
  • Ludowa magia leczniczarytuał utrwalony w języku (W lesie rzeczy. Księga Jubileuszowa Prof. Marty Meduckiej, red. M. Bator, A.Kurska, Kielce 2013, 375-394).
  • Nazwy ludowych uzdrowicieli, „Rocznik Świętokrzyski” 34/2013, red. A. Gałczyńska, J. Senderska, s. 49-59.
  • Wyobrażenia choroby utrwalone w języku polskim, Gawędy o kulturach I, red. Joanna Szadura, Lublin 2014, s. 85-95.
  • Zdrowie i choroba – wartość i antywartość w językowym obrazie świata Polaków (na podstawie przysłów), [w:] Wartości w językowo-kulturowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów (1), red. Maciej Abramowicz, Jerzy Bartmiński, Iwona Bielińska-Gardziel, Lublin 2012, s. 251-260.
  • Językowo-kulturowy obraz zdrowia w polszczyźnie, [w:] Wartości w językowo-kulturowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów, t. 3. Problemy eksplikowania i profilowania pojęć, red. Joanna Szadura, Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Iwona Bielińska-Gardziel, Lublin 2014, s. 151-167.
  • Kilka uwag o języku Kazań świętokrzyskich, [w:] Debaty świętokrzyskie, Vol. 1/2014, red. Krzysztof Bracha, Marzena Marczewska, Kielce 2014, s. 23-29.
  • Historia o(b)mówiona – językoznawca wobec koncepcji oral history, [w:] Grzeczność nie jest nauką łatwą ani małą. Język, działanie, kultura, Jagoda Bloch, Dorota Lewandowska-Jaros, Radosław Pawelec, Warszawa 2014, s. 207-220.
  • Językoznawca wobec oral history, [w:] Historia mówiona w świetle nauk humanistycznych i społecznych, red. Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Joanna Szadura, Mirosław Szumiło, Janusz Kłapeć, Lublin 2015.
  • Łysiec w świetle danych językowych (uwagi nie tylko etymologiczne), [w:] Debaty świętokrzyskie, vol. 2, red. Krzysztof Bracha, Stanisław Cygan, Marzena Marczewska, Kielce 2016, s. 15-27.
  • Narracja w historii mówionej, „Studium Vilnense” A, 2016, s. 198-201
  • The Mystery of Indo-European Languages – a Few Remarks on the Book by Oleg Poljakov, “Respectus Philologicus” 2016, 30(35), s. 163-166.
  • Zdzisław Stieber (1903-1980), [w:] Znani i nieznani Lwowa, red. M. Przeniosło, M. Bracha, Kielce 2017, s. 35-48.
  • Zdrowie w świetle danych językowych, [w:] Wartości w językowo-kulturowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów, t. 4, Słownik językowo – leksykalny, red. S. Niebrzegowska-Bartmińska, J. Szadura, B. Żywicka, Lublin 2018, s. 189-204.

 

Recenzje i omówienia:

  • Kazimierz Długosz, Przezwiska uczniów z Kielecczyzny, Szczecin 1988, 271 ss., „Kieleckie Studia Filologiczne”, 7, red. D. Kopertowska, Kielce 1994, s. 171-174 (wspólnie z S. Cyganem).
  • Etnograficzeskoje izuczenie znakowych sriedstw kultury, red. A.S. Mylnikow, Leningrad 1989, ss.298,Etnolingwistyka” 5, 1992, s. 148-151.
  • Tabu i etnografia: Jerzy Sławomir Wasilewski, Tabu a paradygmaty etnologii, Warszawa 1989, ss. 350, „Etnolingwistyka” 13, 2001, s.285-288.
  • Stanisław Cygan, Słownictwo pism Stefana Żeromskiego, t.9, Świat roślin, Kraków 2007, ss.604, „Studia Filologiczne UJK”, t. 22, red. M. Marczewska, Kielce 2010, s.113-115.
  • Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Wzorce tekstów ustnych w perspektywie etnolingwistycznej, Lublin 2007, ss. 452, „Studia Filologiczne UJK”, t. 22, red. M. Marczewska, Kielce 2010, s. 117-121.
  • Kazimierz Luciński, Jazykovyje zaimstvovanija i mental’nost’. O vlijanii zaimstvovannych sredstv na mental’nost’ lingvokulturnych obščnostej. Na materiale russkogo jazyka v spostavlenii s pol’skim, Kielce 2009, ss.192, „Etnolingwistyka” 22, 2010, s. 236-238.
  • Katarzyna Smyk, Choinka w kulturze polskiej. Symbolika drzewka i ozdób, Kraków 2009, Universitas, ss. 282, „Studia Filologiczne UJK”, t.24, red. A. Gałczyńska, M. Marczewska, Kielce 2011, s. 139-143.

Współpracowniczka Sekcji Etnolingwistycznej KJ PAN, członkini Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego i Kieleckiego Towarzystwa Naukowego (od 2016 r. – prezes). Członkini Wojewódzkiego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa w Kielcach (2012-2015) oraz Rady Muzeum przy Muzeum Narodowym w Kielcach (kadencja 2013 – 2017 i 2018-2022). Członkini Społecznej Rady Programowej w Świętokrzyskim Programie Rozwoju Liderów „Liderzy dla Młodzieży”.

Autorka cyklu felietonów i esejów z cyklu „Babskie pisanie” („Teraz. Świętokrzyski Magazyn Kulturalny”) oraz „Babskie gadanie” (audycja Jacka Biedy „A ja lubię poniedziałek”, Radio Kielce). Autorka tekstów „Dyktanda Świętokrzyskiego”.

 



Powrót
Kontakt:
Instytut Filologii Polskiej

ul. Świętokrzyska 15G
25-406 Kielce
e-mail: ifp@ujk.edu.pl
tel. 41 349 7120; tel. 41 349 7115